29-09-08

Maerten van Heemskerck

Maerten van Heemskerck, De heilige Lucas schildert de Madonna


Maerten van Heemskerck
Heemskerk 1498 - Haarlem 1574
De heilige Lucas schildert de Madonna, 1532
paneel, 168 x 235 cm

Lucas de evangelist gold eeuwenlang als patroonheilige van de schilders en hun gilden. Hij had immers niemand minder dan Maria en het kindje Jezus geportretteerd, zo wil een middeleeuwse legende. Vele schilders eerden hem met een (fantasie)portret. Hier staat achter Lucas een man die, volgens een eigentijdse verklaring, de 'dichterlijke inspiratie' vertegenwoordigt, de artistieke verbeeldingskracht: met zijn rechterhand leidt hij de hand van de schilder. Het linksonder opgespijkerde 'cartellino', à trompe l'oeil geschilderd, vermeldt onder meer (in hedendaags Nederlands omgezet): 'Als aandenken is dit schilderij geschonken / door Maerten van Heemskerck, die het heeft gemaakt. / hij deed dit ter ere van de heilige Lucas; / ook ons, zijn gildebroeders, had hij in gedachten.' Het werk werd dus geschonken door de schilder aan zijn gildebroeders, vermoedelijk vlak voor hij een Rome-reis ging maken, en zal bedoeld zijn geweest voor in de gildekapel in de Sint-Bavo aan de Grote Markt. Gezien het opvallend lage gezichtspunt- het schilderij dient van onderaf bekeken te worden * moet het ontworpen zijn geweest voor een hoge positie: boven het altaar of aan een peiler.

Maerten van Heemskerck werd geboren in 1498 te Heemskerk. Zijn leermeesters waren de schilders Cornelis Willemsz. in Haarlem en Jan Lucasz. in Delft. Van 1527 tot 1529 werkte hij in het atelier van Jan van Scorel en daar werd hem onder andere de kennis van de Italiaanse kunst bijgebracht. In 1532 reisde van Heemskerck naar Italië en bezocht Rome. In Rome maakte hij een groot aantal tekeningen van de antiquiteiten en de kunstwerken. Omstreeks 1538 keerde hij terug uit Italië en vestigde hij zich in Haarlem waar hij in 1540 deken van het Sint-Lucasgilde werd. Van Heemskerck schilderde veel altaren, onder andere in de Laurentiuskerk in Alkmaar, allegorieën en mythologische voorstellingen. Zijn schilderkunst is licht en helder. In navolging van Joachim Patenier plaatst hij bijbelse voorstellingen in landschappen waarin de portretten kwalitatief het beste zijn. Maerten van Heemskerck stierf op 1 oktober 1574 in Haarlem.
 2224
 

Bron: Kunst. Nederland

21:24 Gepost door Linda in Kunst | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Dit thema bestaat ook in de byzantijnse kunst. St. Lucas is de patroonheilige van alle iconenschilders...
Vriendschappelijk,

Gepost door: Eric | 30-09-08

Hallo Linda, Zeer interessante uitleg!
Lieve groetjes,

Gepost door: Mythoske | 30-09-08

De commentaren zijn gesloten.